Ana sayfa / eko-türkiye / Türkiye Ekonomisinin Ayrıntılı Analizini Okumadan Geçmeyin

Türkiye Ekonomisinin Ayrıntılı Analizini Okumadan Geçmeyin

Türkiye Ekonomisinin Ayrıntılı Analizini Okumadan Geçmeyin

Esnafından, bankacısına hepimiz para piyasaları ve ekonomi uzmanı olduk. Bilen de bilmeyen de konuşuyor denir ya, tam da durum böyle! Bilmeyen yanlış yorumluyor, bilenlerin de çoğu yanlı…

Konunun uzmanlarından Hakan Özyıldız’ ın “Borçluyum Kederliyim Her Ne Desen Haklısın” yazısında son on yılla ilgili ilginç rakamlar göze çarpmakta. Sizler için aklımda kalanları yazdım.

Geride bıraktığımız 15 yılda borç durumumuz nedir ?

 

Tabloyu inceleyip, üzerinde düşünürsek içinde bulunduğumuz durumu daha iyi anlayabiliriz.

YILLARA GÖRE BORÇ DURUMUNU GÖSTEREN TABLO
MİLYAR TL 2016 2015 2010 2008 2002
TOPLAM HAZİNE BORÇ STOKU 759,6 677,6 473,5 380,3 242,7
İç Borç Stoku 468,6 440,1 352,8 274,8 149,9
Dış Borç Stoku 291,0 237,5 120,7 105,5 92,8
KİT BORÇLARI 38,0 37,0 64,3 69,0 27,6
İç Borçları 31,8 31,5 55,9 62,6 15,8
Dış Borçları 6,2 5,5 8,4 6,4 11,8
BELEDİYELERİN BANKA BORÇLARI ( 2016 VERİSİ TAHMİNİ ) 15,0 13,6 5,9 7,6 1,3
KAMU KESİMİ TOPLAM BORÇ STOKU 803,8 720,1 543,7 456,9 271,6
ÖZEL KESİM TOPLAM KREDİ BORÇ STOKU 1.709,5 1.428,5 507,5 396,4 87,8
HANEHALKININ BANKALARA BORCU 439,8 401,2 174,3 118,0 6,6
ÖZEL SEKTÖR+HANEHALKI BORÇ SOPLAMI 2.149,3 1.829,7 681,8 514,4 94,4
TOPLAM BORÇ 2.953,1 2.549,8 1.225,5 971,3 366,0

Tabloda Kamu, özel sektör, hane halkı, KİT ve hazine borç rakamları görünüyor.

  • Hazinenin dış borcu üç yüzde 300 üzerinde artış göstermiş.
  • Hazinenin borç artışı nedeniyle toplam kamu borcuda aynı oranda artmış.
  • Belediyelerin bankalara olan borcu önemsenmeyecek kadar az ama onda da on kat artış söz konusu
  • KİT’  lerin borcunda değişiklik olmamış.

Bununla kalmıyor tabii ki en önemlilerine bakalım!

  • Kredi borçlarına baktığımızda özel kesimin kredi borcunun yirmi kat arttığını görüyoruz.
  • On beş yıl önce, borçsuz kendi yağında kavrulan hane halkı, günümüze gelindiğinde nasıl 440 milyar borçlanmış insan şaşırıyor.
  • Toplam borç sekiz kat artmış ve Türkiye’ nin borcu 3 trilyon TL’ yi bulmuş.

On beş yıllık dönemde özelleştirmeden elde edilen gelir 60 milyar dolar!

Yıllar Tutar(milyon USD) Tutar (milyon TL)
2003 289 410
2004 1.283 1.916
2005 8.222 11.239
2006 8.096 12.880
2007 4.259 5.637
2008 6.259 7.791
2009 2.275 3.518
2010 3.082 4.831
2011 1.358 2.194
2012 3.021 5.484
2013 12.486 23.183
2014 6.279 13.446
2015 1.996 5.480
2016 1.314 3.856
Toplam 60.219 101.865

Bu son yıllarda özleştirme sonucu 60 milyar dolar kaynak sağlanmıştır. Eldeki bu kaynak hem bütçe hemde altyapı projeleri için kullanılmıştır.

 

Tabloda ekonomik sonuçlar görülmektedir.

Yıllar GSYH (Milyar USD) Kişi Başı Gelir (USD) Büyüme (%) Enflasyon (%) İşsizlik (%) Bütçe Dengesi (%) Cari Dengesi (%)
2002 231 3.492 6,2 29,8 10,8 -11,2 -0,3
2003 305 4.565 5,3 18,4 11,0 -8,8 -2,5
2004 390 5.775 9,4 9,3 10,8 -5,4 -3,7
2005 482 7.036 8,4 7,7 10,4 -1,5 -4,6
2006 526 7.597 6,9 9,6 9,5 -0,5 -6,1
2007 649 9.247 4,7 8,4 9,9 -1,6 -5,9
2008 742 10.444 0,7 10,1 12,7 -1,8 -5,7
2009 617 8.561 -4,8 6,8 12,6 -5,5 -2,2
2010 732 10.079 9,2 6,4 10,6 -3,6 -6,2
2011 774 10.444 8,8 10,5 9,0 -1,3 -9,7
2012 786 10.497 2,2 6,2 9,3 -2,2 -6,1
2013 823 10.822 4,2 7,4 9,6 -1,2 -7,4
2014 800 10.404 2,9 8,2 10,9 -1,3 -5,8
2015 856 10.877 6,1 8,8 10,8 -1,0 -4,5
2016 852 10.800 1,8 8,5 12,1 -1,1 -4,0
2003-2016 Ortalama   4,8 10,4 10,7 -3,2 -5,0
1989-2002 Ortalama   3,4 70,0 7,6 -11,6 -0,5

Tabloda; GSYH, kişi başına gelir, büyüme, enflasyon, işsizlik, bütçe açığı ve cari açık başlıkları altında yıl sonu değerleri gösterilmektedir.

Yukarıda ki tablonun anlattığı:

  • GSYH ve kişi başına gelir yaklaşık 3 kat artmış.
  • Ortalama 4,8 büyümüşüz.
  • Enflasyon %10′ lara düşmüş.

Tabloda görülen güzel şeylerin yanında:

  • İşsizlik önceki senelerin ortalamasına göre yüzde 40 artmış.
  • Cari açığımız önceki yıl ortalamalarına göre 10 kat artmış

Ülkemizin Durumunu Özetlersek:

  1.  Son 14 yılda 2 bin 953 milyar TL borçlanmış.
  2. Özelleştirmeden 102 milyar TL elde etmiş.
  3. Toplamda 3 trilyon 55 milyar TL finansman elde etmiş.
  4. İyi bir finansman desteğine yanında işsizlik ve cari açık kontrolden çıkmış.

Türkiye, Menderes ve Özal  zamanında eldekileri satarak büyümeye çalıştı. Bu dönemde de aynı politika sürdürülmek isteniyor. Borçlanarak yada eldekileri satarak büyümek mümkün değildir!

Bir şey üretmeden ve bunu ihraç edip ekonomiye finansal destek sağlamadan uzun vadede kalkınmak düşünülemez. Geçmiş yıllardaki kötü ekonomik politikalar yıllar içinde bizi borç batağına saplamıştır. Bu bataktan yine bir şeyler satarak ve borçlanarak çıktık. Peki ama daha sonra……

Herkesin dilindeki yapısal reformlar, sadece dilde kalmamalıdır. Finansal kaynakları uzman kişilerin eline bırakmadığımız sürece çok fazla “sonra ..” mız olmayacak.

- Bir önceki yazımız olan EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILMANIN AYRINTILARI NELERDİR? başlıklı makalemizde emeklilik, EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILMANIN AYRINTILARI NELERDİR? ve Emeklilikte yaşa takılanlar hakkında bilgiler verilmektedir.


Benzer Yazılar

Altın Yatırımı

Altın Yatırımı Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Günümüz yatırımcıları Euro ve Dolar üzerinden yatırımlarını sürdürürken altına da yatırım yapmaya başlamıştır. Elbette bu …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir